Źródła wiedzy

W tej części bazy wiedzy umieściliśmy m.in. linki do stron instytucji publicznych zajmujących się platformami internetowymi i sztuczną inteligencją oraz przepisów krajowych i unijnych, raporty i wyniki badań, poradniki i artykuły, a także materiały multimedialne.

AI w e-administracji publicznej – perspektywa urzędników i instytucji (NASK, 2026)

17 marca 2026 | administracja publiczna, nastroje decydentów, AI | raporty |

Raport NASK to kompleksowa diagnoza gotowości sektora publicznego na cyfrową transformację. Publikacja wskazuje kluczowe wyzwania, potrzeby oraz rozwiązania wspierające procesy administracyjne.

Z raportu można dowiedzieć się między innymi, że 87% badanych chce szkoleń, a 46% już wykorzystuje narzędzia GenAI w pracy zawodowej; 81% widzi szansę na odciążenie z rutynowych zadań i skupienie się na pracy eksperckiej; 91% respondentów nie zgadza się na zastępowanie człowieka przez algorytmy w decyzjach dotyczących obywateli; dla urzędników kluczowe jest oparcie działań na jasnych przepisach (73%) oraz posiadanie wewnętrznych wytycznych (70%).

Suwerenność technologiczna Polski i Europy (Fundacja Digital Poland, 2026)

16 marca 2026 | suwerenność technologiczna | raporty |

Pytani o to, o ile wyższą cenę za polskie lub europejskie technologie są gotowi zaakceptować, Polacy wykazują wysoką gotowość do poniesienia tzw. premii za suwerenność. Aż 71% badanych jest skłonnych zapłacić więcej za rodzime rozwiązania, przy czym główną barierą psychologiczną pozostaje próg 10%, który akceptuje 40% ankietowanych. Dopłatę rzędu 11-20% deklaruje 21% osób, a wyższe podwyżki (powyżej 20%) akceptuje jedynie co dziesiąty badany. Zdecydowany sprzeciw wobec jakichkolwiek dopłat wyraża 29% społeczeństwa.

Nie klikaj w ciemno! Od perswazji do dark patterns (UOKiK, 2026)

11 marca 2026 | platformy | poradniki |

UOKiK przygotował poradnik dla konsumentów w sieci, który pomaga rozpoznać najczęstsze techniki wpływu w sieci (tzw. dark patterns) i odzyskać kontrolę nad własnymi decyzjami.

Przewodnik po sztucznej inteligencji dla administracji publicznej (Ministerstwo Cyfryzacji, 2026)

4 marca 2026 | administracja publiczna, rozwój, AI | poradniki |

Ministerstwo Cyfryzacji przygotowało przewodnik, który ma pomóc pracownikom administracji publicznej bezpiecznie i odpowiedzialnie korzystać w pracy z generatywnej sztucznej inteligencji. Dokument łączy podstawowe wyjaśnienia techniczne z praktycznymi wskazówkami dotyczącymi wdrażania rozwiązań AI w urzędach.

Badanie potrzeb organizacji w zakresie wykorzystania sztucznej inteligencji i ochrony danych osobowych (Grupa robocza ds. Sztucznej Inteligencji przy Prezesie UODO, 2026)

28 stycznia 2026 | administracja publiczna, AI | raporty |

Badanie potrzeb polskich organizacji publicznych i prywatnych w zakresie wdrażania AI oraz ochrony danych osobowych. Analizuje rzeczywiste zastosowania AI, bariery organizacyjne i kompetencyjne, świadomość wymogów RODO i AI Act oraz potrzeby edukacyjne.

Dostarcza pierwszego w Polsce przekrojowego obrazu gotowości instytucji publicznych i prywatnych do odpowiedzialnego wdrażania sztucznej inteligencji zgodnie z RODO oraz AI Act. Pokazuje m.in., że 17% organizacji biorących udział w badaniu już korzysta ze sztucznej inteligencji. Pozostałe podmioty albo w ogóle nie korzystają z takich rozwiązań, albo są na etapie testów bądź planują ich wdrożenie. Ankietowani wskazali również, do jakich zastosowań wykorzystują sztuczną inteligencję. Tu najczęściej wskazywali na automatyzację procesów administracyjnych (41,2%) oraz analitykę danych (31%).

Badanie opinii Polaków. AI w mediach (KRRiT, 2025)

11 grudnia 2025 | AI | raporty |

Ponad 92% Polaków jest świadomych stosowania sztucznej inteligencji przez dziennikarzy, ale aż 66% obawia się manipulacji za pomocą treści tworzonych przez algorytmy i ich wpływu na opinię publiczną. Prawie 96% odbiorców oczekuje, żeby materiały tworzone z wykorzystaniem sztucznej inteligencji były wyraźnie oznaczone. Jednocześnie, wraz z szybkim rozwojem narzędzi AI, rośnie zapotrzebowanie na określenie jasnych zasad korzystania ze sztucznej inteligencji. To najważniejsze wnioski z badania zrealizowanego w 2025 roku przez Ogólnopolską Grupę Badawczą na zlecenie Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji.

Techsuwerenność Europy. Od idei do praktyki (Polityka Insight, 2025)

1 października 2025 | suwerenność technologiczna | raporty |

Raport przedstawiający podstawowe założenia teoretyczne i dobre praktyki związane z suwerennością technologiczną (techsuwerennością). Technologiczna suwerenność zawiera w sobie pokrewne rodzaje suwerenności: danych i cyfrową. Jest ściśle powiązana z suwerennością energetyczną, lekową czy żywnościową. Stanowi element europejskiej otwartej autonomii strategicznej, nowej polityki przemysłowej oraz polityki deriskingu. Nie jest natomiast synonimem autarkii ani narodowego protekcjonizmu. Wśród możliwych źródeł finansowania europejskiego stosu technologicznego najczęściej wskazywane są trzy niewykluczające się wzajemnie opcje: zamówienia publiczne priorytetyzujące europejskie spółki; mobilizacja środków z unijnego rynku kapitałowego; fundusze w ramach unijnego budżetu na lata 2028-2034.

Alternatywne wyobrażenia rozwoju technologicznego Polski (Polski Instytut Ekonomiczny, 2025)

1 września 2025 | nastroje decydentów, rozwój | raporty |

Badacze PIE zebrali alternatywne scenariusze rozwoju technologicznego Polski na podstawie wywiadów z ekspertami i naukowcami. Wśród najczęściej wskazywanych problemów pojawia się brak spójnej koordynacji polityk cyfrowych, częste zmiany priorytetów oraz niska stabilność instytucjonalna. Choć kierunki wyznaczone w dokumentach strategicznych są oceniane bardzo pozytywnie przez biznes i organizacje pozarządowe, to respondenci zauważają, że nie znajdują one odzwierciedlenia w konsekwentnej praktyce politycznej. Krytyce poddawane jest także marginalne traktowanie cyfryzacji jako obszaru strategicznego zbyt często postrzeganego w kategoriach technicznego wdrożenia, a nie elementu szerszej wizji rozwoju społeczno-gospodarczego.

Generatywna sztuczna inteligencja w polskiej szkole. Przecieranie szlaków (NASK, 2025)

1 czerwca 2025 | edukacja, AI | raporty |

Badanie ilościowe i jakościowe dotyczące wykorzystania generatywnej AI przez nauczycieli klas 4–8 szkół podstawowych. Omawia zastosowania edukacyjne, potencjalne korzyści, zagrożenia związane z uzależnieniem uczniów od narzędzi AI, bezpieczeństwo danych i rolę nauczyciela w procesie edukacyjnym. Osoby ankietowane wskazały uzależnienie młodych ludzi od wykorzystywania generatywnej sztucznej inteligencji jako najbardziej prawdopodobne zagrożenie. Wśród pozytywów znaczny odsetek nauczycieli i nauczycielek podkreślał wieloraką aktywność swoich uczniów i uczennic związaną z wykorzystaniem tych narzędzi do tworzenia różnorodnych materiałów.

Deepfake, influencerzy i boty: największe zagrożenia wyborów 2025

18 lutego 2025 | wybory, dezinformacja, AI | artykuły |

Artykuł podsumowujący spotkanie ekspertów z instytutu NASK z dziennikarzami o tym, jak skutecznie chronić wybory prezydenckie w Polsce przed dezinformacją. Spotkanie było okazją do wymiany doświadczeń oraz dobrych praktyk w zakresie zapobiegania manipulacjom informacyjnym.