29,4 mln osób w Polsce, czyli prawie 80% z nas, korzysta z internetu1. Technologia ułatwia nam pracę, naukę, komunikację i dostęp do informacji, ale stawia też przed nami coraz większe wyzwania. Kluczową rolę odgrywają w tym zakresie platformy internetowe oraz sztuczna inteligencja (AI) i mechanizmy, które sterują ich funkcjonowaniem.
Platformy internetowe obejmują m.in. takie usługi, jak: media społecznościowe, platformy handlowe, sklepy z aplikacjami, wyszukiwarki, systemy płatnicze, serwisy zawierające treści kreatywne, porównywarki cenowe itp. Sztuczna inteligencja to z kolei oprogramowanie (albo sprzęt) wykorzystujące informatykę do tworzenia systemów zdolnych do symulacji ludzkich możliwości, takich jak rozwiązywanie problemów i uczenie się. To m.in. popularni na wielu stronach internetowych wirtualni asystenci, oprogramowanie do analizy obrazu, wyszukiwarki internetowe czy systemy rozpoznawania mowy i twarzy. Systemy AI gromadzą dane, interpretują je, prowadzą wnioskowanie na podstawie posiadanej wiedzy lub przetwarzają informacje uzyskane z tych danych i na tej bazie podejmują decyzje prowadzące do osiągnięcia wyznaczonego celu2.
Tylko 49% polskich internautów wie, że treści, które widzą w sieci, są dobierane indywidualnie przez algorytmy3. Aż 79% z nas obawia się deepfejków wykorzystujących nasz wizerunek, a 58% młodych Polaków (18–29 lat) przyznaje, że uwierzyło już w fałszywą informację wygenerowaną przez sztuczną inteligencję (AI)4. Prawie 8 na 10 osób deklaruje, że miało styczność z fake newsami5, ale platformy społecznościowe usuwają zaledwie ułamek – 6,7% w pierwszym półroczu 2026 roku – dezinformacji zgłaszanej im przez analityków NASK6. Na oszukańczych reklamach w internecie, przez które tracimy swoje pieniądze, platformy zarabiają setki milionów złotych rocznie7. Ponad połowa (55%) dzieci w wieku 7–12 lat korzysta z serwisów społecznościowych i komunikatorów, mimo że nie są one przeznaczone dla tej grupy wiekowej8, a 30% młodych Polaków (18–29 lat) wskazuje na AI jako najważniejsze zagrożenie dla swojej przyszłości zawodowej9.
Jak chronić się przed oszukańczymi reklamami? Czy algorytmy powinny decydować o dostępie do kredytów i świadczeń? Jak przeciwdziałać zalewowi fake newsów? Jak reagować na treści szkodliwe? To tylko niektóre z wyzwań związanych z korzystaniem z platform i AI, z jakimi mierzymy się coraz częściej i z którymi nie sposób poradzić sobie wyłącznie na własną rękę. Do skutecznej ochrony przed ich negatywnymi konsekwencjami niezbędne są zarówno konkretne rozwiązania regulacyjne, określające obowiązki i ograniczenia obowiązujące dostawców usług internetowych, jak i prawne zabezpieczenia dla procesów demokratycznych czy działania edukacyjne zwiększające świadomość ryzyk i zagrożeń związanych z korzystaniem z tego typu technologii.
Dlatego uruchomiliśmy proces, w którym wspólnie z obywatelami i obywatelkami chcemy zastanowić się, jak państwo polskie powinno nas chronić przed zagrożeniami związanymi z platformami internetowymi i sztuczną inteligencją. Będziemy w nim szukać pomysłów i rekomendacji w odpowiedzi na pytania:
- Jak chronić nasze zdrowie?
- Jak chronić naszą pracę i portfel?
- Jak chronić nasze prawa?
Więcej informacji o tematach poruszanych w procesie Ogólnopolskiej narady obywatelskiej o bezpiecznym internecie znajduje się w bazie wiedzy. Na potrzeby procesu przygotowaliśmy też słowniczek wybranych pojęć dotyczących platform internetowych i sztucznej inteligencji.
Źródła:
- Badanie Mediapanel za wrzesień 2026 – internet.
- Komisja Europejska – Artificial Intelligence oraz Komisja Europejska – A definition of Artificial Intelligence: main capabilities and scientific disciplines.
- Dane z pierwszego w Polsce badania ilościowego świadomości algorytmicznej przeprowadzonego przez dr hab. Anna Miotk z Wydziału Dziennikarstwa, Informacji i Bibliologii Uniwersytetu Warszawskiego.
- Pollster (2026), „Polacy i AI – psychika, dobrostan i relacje”.
- Fundacja DigitalPoland (2026), „Dezinformacja oczami Polaków. Edycja 2026”.
- NASK (2026), „Reakcja platform społecznościowych na zgłoszenia w I półroczu 2026 roku”.
- OLX Praca (2026), „Globalna zmiana, lokalne perspektywy. Jak młodzi Europejczycy postrzegają wpływ AI na swoją przyszłość zawodową?”.
- Fundacja DigitalPoland (2026), „Dezinformacja oczami Polaków. Edycja 2026”.
- NASK (2026), „Reakcja platform społecznościowych na zgłoszenia w I półroczu 2026 roku”.